|
IUCN
(International Union of conservation or Nature and Natural
Resources)
ได้มีการกำหนดสถานภาพของความเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ของสัตว์ป่า
(The IUCN Red List of Threatened Animals) โดย IUCN ขึ้น โดย
ศูนย์ติดตามผลการอนุรักษ์ (World Conservation Monitoring Center )
หรือ WCMC ซึ่งเป็นหน่วยงานหนึ่งของ IUCN
อาศัยข้อมูลทางด้านอนุกรมวิธาน (taxonomy) ข้อมูลสถานภาพของประชากร
(population status) แนวโน้มของประชากร (population trends)
การแพร่กระจาย (distribution) สถานะแหล่งที่อยู่อาศัย (habitat
availability) แนวโน้มทางภูมิศาสตร์ (geographic trends)
และการถูกคุกคาม (threats) ของผู้ชำนาญการทางด้านอนุกรมวิธาน
(taxonomist) และผู้ชำนาญการแต่ละสาขา (specialist group) ทั้งของ
IUCN และของท้องถิ่นต่างๆทั่วโลก
นอกจากนี้ยังอาศัยข้อมูลสถานภาพทางกฏหมายของแต่ละประเทศประกอบการพิจารณา
การพิจารณากำหนดสถานภาพของความเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ของ ICUN
โดยปกติจะมีการทบทวนจัดทำขึ้นใหม่ แล้วนำออกเผยแพร่ทุก 2 ปี
เนื่องจากมีการเปลี่ยนแปลงของข้อมูลและการปรับปรุงหลักเกณฑ์
ในการกำหนดสถานภาพให้เหมาะสมอยู่เสมอ
ครั้งล่าสุดได้มีการปรับปรุงหลักเกณฑ์ขึ้นมาใหม่ในปีพ.ศ.2537
และนำมาใช้ในการกำหนดสถานภาพของความเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ในบัญชีรายชื่อของปี
พ.ศ.2539 โดยมีรายละเอียดของสถานภาพต่างๆที่ใช้ในการจำแนก ดังนี้
|
|
|
Extinct (EX)
หมายถึง สัตว์ป่าชนิดพันธุ์ที่สูญพันธุ์ไปแล้ว
โดยมีหลักฐานที่น่าเชื่อถือเกี่ยวกับการตายของสัตว์ชนิดนี้ตัวสุดท้าย
|
|
|
Extinct in The
Wild (EW)
หมายถึง
สัตว์ป่าชนิดพันธุ์ที่ไม่มีรายงานที่น่าเชื่อถือว่า
พบมันอาศัยอยู่ในถิ่นที่อยู่อาศัยในธรรมชาติ
มีแต่ประชากรในกรงเลี้ยงหรือไม่สามารถอยู่รอดได้เองในธรรมชาติ
|
|
|
Critically
Endangered (CR)
หมายถึง
สัตว์ป่าชนิดพันธุ์ที่มีความเสี่ยงสูงต่อการสูญพันธุ์จากพื้นที่ธรรมชาติในขณะนี้
|
|
|
Endangered (EN)
หมายถึง
สัตว์ป่าชนิดพันธุ์ที่มีความเสี่ยงสูงต่อการสูญพันธุ์จากพื้นที่ธรรมชาติในอนาคตอันใกล้นี้
|
|
|
Vulnerable
(VU)
หมายถึง
สัตว์ป่าชนิดพันธุ์ที่มีความเสี่ยงสูงต่อการสูญพันธุ์จากพื้นที่ธรรมชาติในอนาคตข้างหน้าต่อไป
|
|
|
ทั้ง 3 สถานภาพ คือ CR EN และ VU
สามารถเรียกโดยรวมได้ว่าเป็นสัตว์ป่าชนิดพันธุ์ที่ถูกคุกคามมีความเสี่ยงสูงต่อการสูญพันธุ์
(threatened animals)
|
|
|
Lower Risk
(LR)
หมายถึง
สัตว์ป่าชนิดพันธุ์ที่ถูกพิจารณาว่ามีความเสี่ยงน้อยต่อการสูญพันธุ์
ซึ่งยังแบ่งเป็นสถานภาพย่อยได้อีกดังนี้
conservation dependent (cd) หมายถึง
สัตว์ป่าชนิดพันธุ์ที่มีแผนงานอนุรักษ์รองรับมัน
และถิ่นที่อยู่อาศัยของมันอยู่แล้ว
แต่หากแผนงานอนุรักษ์ดังกล่าวไม่สามารถดำเนินงานต่อไปได้
สัตว์ป่าชนิดพันธุ์นี้จะเปลี่ยนสถานภาพเป็นสัตว์ป่าชนิดพันธุ์ที่ถูกคุกคามภายใน
5 ปี
near threatened (nt) หมายถึง
สัตว์ป่าชนิดพันธุ์ที่ในอนาคตข้างหน้ามีความเป็นไปได้สูงที่จะเข้าสู่สถานภาพ
Vulnarable
least concern (lc)
หมายถึง
สัตว์ป่าชนิดพันธุ์ที่มีความเสี่ยงน้อยต่อการสูญพันธุ์
แต่ไม่อาจจำแนกได้แน่นอนว่าเป็น cd หรือ nt
|
|
|
Data Defficient
(DD)
หมายถึงสัตว์ป่าชนิดพันธุ์ที่มีข้อมูลไม่เพียงพอในการประเมินความเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์
|
|
|
Not Evaluated (NE)
หมายถึง
สัตว์ป่าชนิดพันธุ์ที่ยังไม่มีการพิจารณาประเมินสถานภาพในปัจจุบัน
|
|
|
ตารางต่อไปนี้จะแสดงสถานภาพของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมอย่างน้อย 349
ชนิด ที่มีการกระจายพันธุ์อยู่ในประเทศไทยและภูมิภาคอินโดจีน
โดยยึดหลักอนุกรมวิธานตามหนังสือ Mammals of Indo-Malayan Region ซึ่งเขียนโดย
G.B.Corbet และ J.E Hill และจัดพิมพ์โดย Natural
History Museum Publication,Oxford University Press ในปีพ.ศ.2535
ซึ่งในความเป็นจริงแล้ว
ประเทศไทยและภูมิภาคอินโดจีนมีชนิดพันธุ์ของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมมากกว่านี้
โดยเฉพาะช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมา
มีการค้นพบสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดเล้กชนิดใหม่ๆหลายชนิด
แต่ชนิดพันธุ์ใหม่ๆเหล่านี้ยังไม่ได้มีการตั้งชื่ออย่างเป็นทางการ
ดังนั้นข้อมูลนี้จึงใช้เป็นข้อมูลเก่า ในปีพ.ศ.2535
|
|
|
ต่อไปเป็นตารางแสดงสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม 349
ชนิดที่มีกระจายพันธุ์อยู่ในภูมิภาคอินโดจีน มีสถานภาพตาม IUCN
เป็นอย่างไร สัตว์บางชนิดอาจมีชื่อในภาษาไทย ประกอบชื่อสามัญ
แต่ในบางชนิดอาจมีเพียงชื่อวิทยาศาสตร์ โดยจะแบ่งออกเป็น 7 ตาราง
เพื่อให้ง่ายต่อการศึกษา
|
|
